Terug naar overzicht

Leren van de Omgevingsvisie FlevolandStraks

Inspirerend evalueren

Provincie als gebiedsregisseur aan zet om sterker te sturen op kwaliteit fysieke leefomgeving

Het college van Gedeputeerde Staten van Flevoland wilde antwoord op de vraag of de Omgevingsvisie FlevolandStraks uit 2017 nog actueel is en vroeg Lysias om de tussenstand op te maken. GS hadden behoefte aan inzicht in externe ontwikkelingen die invloed hebben op (opgaven in) de Omgevingsvisie, wilden zicht krijgen op de realisatie van ambities uit deze visie en waren benieuwd naar de werking van de destijds gekozen uitgangspunten ‘adaptiviteit’ en ‘flexibiliteit’. Ook het kunnen leren van ervaringen van de afgelopen jaren, het adresseren van politiek-bestuurlijke vervolgvragen en het verkennen van vervolgstappen maakten onderdeel uit van de opdracht aan Lysias.

Leonie van der Kruk, Jan Jaap de Graeff en Carla de Rie vormden het Lysias-team om deze opdracht uit te voeren. We analyseerden de beschikbare relevante documenten en voerden gesprekken binnen en buiten de provincie, op ambtelijk en bestuurlijk niveau. We brachten in ons onderzoek een ordening aan naar de aspecten scope, sturing, uitvoering en organisatie. Op basis van onze onderzoeksresultaten en onze bredere kennis en ervaring stelden we vervolgens de rapportage op Leren van de omgevingsvisie.  De hoofdpunten van ons advies zijn hieronder uitgelicht.

Sterker sturen op kwaliteit fysieke leefomgeving

Ook in Flevoland nemen omgevingsopgaven toe, zowel in aantal als in zwaarte. Zo is het debat over klimaat en duurzame energie de afgelopen jaren geïntensiveerd, is het beleid met betrekking tot landbouw en natuur volop in beweging (mede als gevolg van het stikstofvraagstuk) en is de woningbouwopgave voor Flevoland forser dan enkele jaren geleden gedacht. Dat laatste geldt ook voor de wateropgave. Deze ontwikkelingen gaan gepaard met (concurrerende) ruimtevragen. De provincie is als gebiedsregisseur geëquipeerd om bovengemeentelijke belangen af te wegen en dwarsverbanden aan te brengen, zowel ruimtelijk als inhoudelijk. Dat bracht ons tot het advies dat de provincie Flevoland sterker dan voorheen dient te sturen op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving binnen haar grondgebied. Onderdeel daarvan is het sterker sturen op doelstellingen, die in kwantitatieve danwel kwalitatieve zin zijn geconcretiseerd.

Duidelijke keuze voor reikwijdte van de omgevingsvisie

De omgevingsvisie – gevolgd door een samenhangend systeem van programmering van uitvoeringsactiviteiten, monitoring en terugkoppeling naar het beleid – dient de basis te leggen voor deze sterkere sturing. Dat vraagt om een duidelijke keuze voor de reikwijdte van de omgevingsvisie en om het aanpassen van strategische opgaven, binnen de gekozen reikwijdte. Uit ons onderzoek zijn drie nieuwe thema’s naar voren gekomen die in de Omgevingsvisie FlevolandStraks niet als zodanig zijn benoemd, maar daar wel voor in aanmerking komen. Dit betreft de woningbouwopgave, de water- en bodemopgave en de biodiversiteits- en natuuropgave.

Wederkerige samenwerking met partners

Op het gebied van samenwerking adviseren we om het overleg op bestuurlijk niveau tussen provincie, gemeenten en waterschap structureel vorm te geven, gericht op de opstelling, aanpassing en uitvoering van de provinciale omgevingsvisie, de gemeentelijke omgevingsvisies en de blauwe omgevingsvisie van het waterschap. Het maatschappelijk middenveld dient hierbij te worden betrokken en ook de betrokkenheid van de inwoners van de provincie dient nadrukkelijker aandacht te krijgen.

Sterkere organisatie voor uitvoering van de visie

Om de effectiviteit van de uitvoering van de visie te vergroten, adviseren we de ambtelijke organisatie te versterken, door het ambtelijk opdrachtgeverschap steviger in te richten, meer aandacht te besteden aan eigenaarschap, door de regie op het geheel en de sturing op de samenhang te verbeteren.

Typisch Lysias

In deze opdracht kwam onze brede expertise binnen het domein van de fysieke leefomgeving goed van pas. Ook onze ruime ervaring met evaluaties was zeer behulpzaam. We bouwden in deze opdracht een vooronderzoek in, om het doel en de scope van onze opdracht vast te stellen. Zo konden we optimaal aansluiten bij de verwachtingen van de opdrachtgever.

We zijn zorgvuldig omgegaan met de positie van provinciale staten. Het college van GS trad op als opdrachtgever, terwijl de omgevingsvisie een instrument is van PS. We kozen ervoor de uitkomsten van het vooronderzoek te presenteren aan PS en de staten uit te nodigen aandachtspunten aan te dragen voor de verdere uitvoering van het onderzoek. In ons eindrapport rapporteerden we op welke wijze deze aandachtspunten zijn betrokken in het onderzoek en tot welke resultaten dat heeft geleid.

Meer weten?
Neem dan contact op met Leonie van der Kruk, Jan Jaap de Graeff of Carla de Rie

 

De opdrachtgever

Meer Inspirerend evalueren