Terug naar overzicht

Eindrapport Adviescommissie VTH: ‘Om de leefomgeving’

05-03-2021

Een team van Lysias Advies, bestaande uit Magdeleen Sturm en Andrew van Olst, heeft de afgelopen maanden de adviescommissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (Commissie – Van Aartsen) ondersteund als onafhankelijk secretariaat. Op donderdag 4 maart heeft de voorzitter van de adviescommissie Jozias van Aartsen het eindrapport ‘Om de leefomgeving’ aangeboden aan staatssecretaris Van Veldhoven in een – deels online – bijeenkomst op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.


Foto: Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Om de leefomgeving
De adviescommissie kreeg in juni 2020 van de staatssecretaris de opdracht om te adviseren over maatregelen die het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) op milieugebied slagvaardiger en effectiever kunnen maken. Het advies moest voor de verkiezingen afgerond worden. Ondersteund door een ambtelijk secretariaat en het team van Lysias Advies heeft de commissie uitvoerig onderzoek gedaan. Uit het onderzoek blijkt dat de 29 omgevingsdiensten die in ons land verantwoordelijk zijn voor VTH-taken hun werk nu niet goed kunnen doen. Daardoor lijden milieu en leefomgeving vermijdbare schade.

Een belangrijk knelpunt is volgens de commissie dat omgevingsdiensten onvoldoende onafhankelijk kunnen opereren van het bevoegd gezag, dat zijn de gemeente- en provinciebesturen. Daarbij spelen meerdere factoren een rol. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door een tekortschietend mandaat en anderzijds doordat een deel van de omgevingsdiensten niet goed is opgewassen tegen de hoeveelheid en diversiteit aan taken. Ook worden omgevingsdiensten krap gefinancierd, de systematiek van de outputfinanciering werkt contraproductief. Als gevolg hiervan kunnen veel omgevingsdiensten onvoldoende investeren in de benodigde kennis en specialisatie.

De commissie doet tien aanbevelingen om te komen tot een toekomstvast, effectief, slagvaardig en toekomstgericht VTH-stelsel:

a. De ondergrens voor de omvang van de omgevingsdiensten verhogen
b. Kwaliteit verbeteren en afstemmen op aard van inrichtingen
c. Meer prioriteit, capaciteit en inzet voor strafrechtelijke handhaving en vervolging.
d. Hetzelfde basistakenpakket voor elke omgevingsdienst
e. Landelijke normfinanciering in plaats van lokale outputfinanciering
f. Verplichting tot informatie-uitwisseling en investeren in kennisontwikkeling en kennisdeling
g. Eén uitvoerings- en handhavingsbeleid, en één uitvoeringsprogramma op basis van één risicoanalyse per regio
h. Versterking van de positie van de directeur door verplicht mandaat en herzien van de benoemingsprocedure
i. Inrichten van Rijkstoezicht op omgevingsdiensten
j. Advisering en uitvoeringstoets door omgevingsdiensten over omgevingsplannen.

Onze leefomgeving verdient hoogwaardige zorg. Wegens de maatschappelijke urgentie moet de politiek daarom na de verkiezingen snel besluiten nemen over de voorgestelde verbeteringen en die snel uitvoeren.

De adviescommissie over Lysias:
De commissieleden hebben hun waardering uitgesproken voor de ondersteuning vanuit het secretariaat. Commissielid Vera Dalm, directeur van de Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren, beschreef het als: “Kritisch én meedenkend, rustig meeschrijvend ‘en tegengas geven als het nodig is. En dan ook een beetje sturen”.

Benieuwd naar het volledige rapport? Lees hier het eindrapport ‘Om de leefomgeving’.

Anderen bekeken ook