Met veel betrokkenheid werkten we de afgelopen tweeënhalf jaar samen met partners uit het gebied aan het gebiedsplan GEUS – voor de agrarische enclave op de Veluwe rondom de kernen Garderen, Elspeet, Uddel en Speuld. Nu alle betrokken overheden het plan hebben vastgesteld, kan de uitvoering beginnen.

De opgave is complex omdat er een hoge concentratie piekbelasters in dit gebied bestaat, dat geheel door Natura-2000 is omringd. De dorpen vragen ontwikkelperspectief om leefbaar te blijven en de recreatiedruk op de Veluwe is hoog. De natuur staat onder druk en droogte en waterkwaliteit vragen de aandacht. In het integrale gebiedsplan hebben we deze opgaven in samenhang aangepakt. Het plan bevat voorstellen die bijdragen aan de leefbaarheid in de dorpen, de toekomst van de agrarische sector, de versterking van recreatie en het herstel van natuur en waterkwaliteit. Wat dit plan bijzonder maakt, is dat het in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden tot stand kwam (gemeenten Apeldoorn, Barneveld, Ermelo en Nunspeet, provincie Gelderland en waterschap Vallei en Veluwe). Dat zorgt voor een breed gedragen verhaal, waarin ruimte is voor verschillende perspectieven en gezamenlijke ambities. 

Totstandkoming gebiedsplan 

In de zomer van 2023 startte de verkenningsfase op basis van de startnotitie ‘Gaan voor GEUS’. In dat bottom-up-proces stonden de bestuurders bewust op afstand. We startten werkgroepen met de thema’s natuur & water, landbouw, leefbaarheid en recreatie, bestaande uit inwoners, boeren, ondernemers, natuurorganisaties en andere betrokkenen uit het gebied.  Zij brachten de belangrijkste uitdagingen én kansen in het gebied voor hun thema in beeld. Bureau Steenhuis onderzocht de cultuurhistorie van het gebied en schetste op basis daarvan een breed gedragen verhaal.  Daarna vormden afgevaardigden uit de werkgroepen samen de zogenaamde integratiewerkgroep. In nauwe samenspraak met deze integratiewerkgroep is het gebiedsplan in meerdere werksessies tot stand gekomen, waarbij Bureau Bosch en Slabbers de inhoudelijke analyse uitvoerde. De Universiteit van Wageningen rekende de voorstellen door op uitstoot. We presenteerden het plan aan alle bewoners van het gebied tijdens inloopsessies, waarna Bosch en Slabbers het plan nog één keer aanscherpte. In januari 2025 legden we het plan voor aan het bestuurlijk overleg GEUS, bestaande uit bestuurders van de zes betrokken overheden. Nadat de bestuurders het plan hadden omarmd is ook positief besloten door de gemeenteraden, gedeputeerde staten en het dagelijks bestuur van het waterschap.  

De precieze participatie bij de totstandkoming van het gebiedsplan is terug te lezen in het verantwoordingsdocument.  

Programmamanagement bij gebiedsprocessen
Lysias Advies gaf de afgelopen periode vorm aan het programmamanagement. Rob Tutert, Eva Hillen en Leonie Veerman trokken het proces in opdracht van de zes overheden. Ze bewaakten de samenhang, stuurden op voortgang en investeerden in vertrouwen tussen de betrokken partijen. 

Hun werkzaamheden bestonden onder meer uit:

• Programmamanagement en procesbegeleiding 

• Plan van aanpak en samenwerkingsafspraken  

• Bewaken van samenhang, proces en voortgang 

• Gedelegeerd opdrachtgeverschap van deelprojecten 

• Concretiseren van projecten  

• Opstellen van de samenwerkingsovereenkomst 

• Opstellen van de begroting en het financiële toekomstbeeld 

• Ondersteuning en faciliteren van bestuurlijk overleg, programmateam, opdrachtgeversteam en gebiedsbijeenkomsten en werkgroepen. 

• Presentatie van het gebiedsplan in de dagelijks besturen van de betrokken overheden colleges en in een raadsbrede bijeenkomst.

  

Ze brachten hun ervaring met programmamanagement, gevoel voor bestuurlijke verhoudingen en kennis van het landelijk gebied hierbij samen. Door hun open manier van werken en betrokkenheid wisten ze het proces in goede banen te leiden. 

Wil je meer weten over GEUS of programmamanagement van gebiedsprocessen? Neem gerust contact op met Rob, Eva of Leonie. 

Zie ook www.gebiedsaanpakgeus.nl